عزاداری سیدالشهدا(ع) در محرم امسال ان شاء الله به نحو احسن انجام می‌گیرد، منتها شکلش متفاوت می‏شود و بیشتر در فضاهای باز و با رعایت فاصله و استفاده از صدا و سیما و همچنین شرکت آنلاین در مراسم عزاداری با استفاده از فضای مجازی می‌تواند باشد.

بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در بحث عزاداری های ماه محرم و تأکید ایشان بر رعایت مصوبات ستاد ملی کرونا فصل الخطاب همه مباحث در این زمینه است. مرتضی نجفی قدسی با ارسال یادداشتی به تبیین موضوع محرم و کرونا پرداخته است که با هم می‏خوانیم:

 

بسم الله الرحمن الرحیم
‎«وَاتَّقُواْ فِتْنَةً لاَّ تُصِیبَنَّ الَّذِینَ ظَلَمُواْ مِنکُمْ خَآصَّةً وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ»

‎بترسید از بلا و فتنه‏‌ای که چون فرا رسد تنها دامن ستمکارانتان را نخواهد گرفت و بدانید که خداوند سخت کیفر است.

‎ماه‌هاست جوامع بشری دچار ابتلائی به نام کرونا شدند که روز بروز در حال گسترش است و تاکنون حدود بیست میلیون نفر مبتلا و حدود هفتصد هزار نفر هم کشته شده‌اند و البته آمارهای غیر رسمی بسیار بیشتر است، بحث و سخن در این مقوله بسیار شده است و کارشناسان گفته اند شاید با توجه به جهش‏‌ها و تغییراتی که در این ویروس رخ می‏دهد واکسن آن هم به این زودی‏‌ها فراهم نشود و احتمالاً‌ چند سال هم طول بکشد.

‎بحث بنده در این مقاله، در پیرامون این بیماری نیست که مربوط به پزشکان و متخصصان فن است و لیکن بحث ما از منظر دینی و مذهبی و چگونگی مواجهه با این ابتلاء هست.

‎نگارنده این مقاله، خود یکی از کسانی هستم که حدود یک ماه پیش مبتلای به کرونا شدم و روزها و شب‏های سختی را گذراندم و الحمدلله حیات مجدد یافتم و از طرفی بنده از زمان طفولیت در مجالس عزاداری سالار شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام بزرگ شدم و در سفرهای اربعین هم شرکت کرده‌ام و علاقه شدید به مجالس روضه و عزاداری و هیأت دارم، اما نکاتی قابل تأمل است که از باب احساس وظیفه مطرح می‏‌کنم.

درس‌های الهی از کرونا را دریابیم!

‎اولاً ما باید بدانیم که اداره جهان به‌دست پروردگار است و اینطور نیست که خدا بشر را آفریده باشد و سپس او را رها کرده باشد، طبق آیات قرآن بسیاری از بلیّاتی که بر انسانها پدید می‏‌آید نتیجه اعمال خود آنهاست «وَمَا ظَلَمَهُمُ اللّهُ وَلَکِنْ أَنفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ» یعنی خدا به آنان ظلم نکرده بلکه آنها خود بر خویشتن ظلم کردند چرا که نتیجه خوبی، خوبی است و نتیجه بدی هم بدی است. آنجا که می‏فرماید: «إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِکُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا» (سورة اسراء، آیه ۷)

‎یعنی اگر کار نیک و خوبی انجام دهید در حقیقت این خوبی را به خودتان کرده اید و اگر هم بدی کنید نتیجه این بدی را خودتان می‏بینید.

‎پس بنابراین اگر هم عقوبت‏های الهی در جوامع پدید می‏‌آید در نتیجه رفتار خود انسانهاست و فلسفه آن هم برای تذکر و بیداری بشر است. در سوره اعراف آیه ۱۳۰ می‌خوانیم: «وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِینَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُونَ» یعنی بدرستی که ما آل فرعون را دچار قحطی و کمی و کاستی محصولات گرفتار ساختیم شاید متذکر شوند.

‎بعضی وقتها بشر خیلی افسار گسیخته می‏شود و گاهی ستم ها، کشتارها و جنایاتی رخ می‏دهد که عرش الهی را می‏‌لرزاند و فرشتگان الهی به شِکوه به درگاه الهی عرض می‏کنند این همان انسانی است که ما باید بر او سجده می‏کردیم!! و خدا نکند که غضب الهی غلبه کند و خدای مهربان را به مجازات و تأدیب بشر وادارد چه کسی تصور می‏کرد ویروسی پیدا شود که قابل رؤیت نیست و برای دیدن او باید چند میلیون مرتبه بزرگ شود تا با وسایل علمی دیده شود و تازه این موجود بی نهایت ریز دارای هیکل و شاخک و شکل و قیافه و رنگ هم باشد!
‎تمام پیشرفت‏‌های علمی بشر ماه‌هاست به چالش کشیده شده است چرا که نمی‏توانند برای آن چاره‏‌ای بیابند؟!

به هر حال حکمت‌هایی در این امر محقق است و ما باید در این قضایا تفکر کنیم و درسهای الهی را دریابیم که چرا قدر مساجد را نداشتیم، قدر نمازهای جماعت را، قدر بسیاری از اعمال و مناسک را نداشتیم و توفیق آن گرفته شد! قبل از کرونا چند درصد مردم در مساجد نماز می‏‌خواندند، غالب مساجد یک یا دو وعده بیشتر نماز جماعت نداشتند آن هم با یک جمعیت بسیار اندک و سالخورده! وقتی قدر نعمت‏ها را نداشته باشیم و یا حتی کفران نعمت کنیم سلب نعمت می‏شود و حتی عذاب الهی پدید می‏آید «لَئِن شَکَرْتُمْ لأَزِیدَنَّکُمْ وَلَئِن کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدٌ» ( سوره ابراهیم، آیه ۷ ). اگر شکرگزار بودید، خدا نعمت‌هایش را افزون خواهد کرد و اگر کفران نعمت کنید به عذاب شدید الهی دچار خواهید شد، اینها قواعد و سنت‏های الهی است که ما باید به آنها توجه داشته باشیم.

گاهی خداوند نعمتی را می‏گیرد تا انسان قدر آن را بداند، چون انسان معمولاً در آسایش و راحتی کمتر قدر نعمت‏ها را می‏داند و شکر گذار نیست، نعمت سلامتی، نعمت بسیار مهمی است، آیا چند بار در روز از خدا بابت داشتن سلامتی شکر می‏کنیم، اصلاُ توجه به نعمت‏های پروردگار نداریم و حال آنکه می‏فرماید: «وَإِن تَعُدُّواْ نِعْمَتَ اللّهِ لاَ تُحْصُوهَا» (سوره ابراهیم آیه ۳۴) اگر بخواهید نعمت‏های پروردگار را شمارش کنید هرگز نمی‏توانید.

در اسلام عقل و شرع بر هم منطبق هستند

ثانیاً نکته مهمی که در این مقوله باید توجه داشت این است که اساساً اسلام دین مبتنی بر عقل است و هیچ حکمی در اسلام خلاف عقل وجود ندارد، لذا فرموده‌اند: «کلما حکم به العقل حکم به الشرع و کلما حکم به الشرع حکم به العقل» یعنی هر چیزی که عقل به آن حکم می‏کند شرع نیز به همان حکم می‏کند و هر چیز که شرع به آن حکم کرده است، عقل نیز به همان حکم کرده است.

پس بنابراین ما در هیچ مسئله‏‌ای مخصوصاً در امور دینی و عبادی، اعمال و مستحبات نباید غیر عقلانی فکر کنیم، اگر پزشکان و کارشناسان بهداشت و درمان برای جلوگیری از فراگیری ویروس منحوس کرونا دستوراتی می‏دهند، آن را عین دستور شرعی بدانیم، همانطور که رهبری معظم انقلاب از همان ابتدا نظر متخصصان وزارت بهداشت و درمان را ملاک عمل داشتند و بارها بر رعایت نقطه نظرات آنان مانند استفاده از ماسک و حفظ فاصله‏های اجتماعی و شستن پیوسته دستها و رعایت بهداشت و نظافت مکرر تأکید فرموده اند، در حقیقت حکم شرعی هم همین است چون عقل و شرع بر هم منطبق هستند.

حفظ جان بر همه واجب است

در مسئله عزاداری حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام هم باید عاقلانه فکر و رفتار کنیم و دچار احساسات نشویم، حفظ جان بر همه واجب است، رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای تاکید فرمودند در عزاداری‌ها معیار آن چیزی‌ست که کارشناسان وزارت بهداشت می گویند و اگر ستاد ملی کرونا ضابطه‌ای را معین کرد همه ما موظفیم آن را رعایت کنیم؛ توصیه ایشان و مراجع عظام تقلید از همان ابتدا بر همین مبنا بوده است تا از گسترش ویروس کرونا جلوگیری شود و همه این تصمیمات برای حفظ جان مردم است.

‎در بحث حج تمتع واجب داریم که اگر بیم از دست رفتن جان باشد، و حاجی مستطیع هم باشد،‌ حج واجب موقتاً از او برداشته می‏‌شود تا زمان مناسبش و با امنیت فرا رسد و اصلاً یکی از شرایط مستطیع شدن، علاوه بر استطاعت مالی، استطاعت جانی و امنیتی است.

‎شما ملاحظه می‏‌فرمائید که در خصوص یک عمل واجب که در عمر انسان یک بار هم اتفاق می‏افتد، دین اسلام چقدر عقلایی فکر کرده است حالا در خصوص مستحباتی مانند عزاداری‏ها به طریق اولی بایدحفظ نفوس مد نظرباشدعلی القاعده ‎همانطور که تاکنون هر گونه تجمع‌ مخصوصاً در فضاهای بسته ممنوع بوده تا مادامی که خطر رفع نشده است این قاعده پابرجا هست و عزاداری‏‌ها سعی شود در محیط‏های باز و با رعایت فاصله‏‌های اجتماعی باشد و مخصوصاً برای ورود و خروج مراسم‏ها طوری تدبیر شود که جمعیت به همدیگر نزدیک نشوند و فاصله حداقل یک متری یا دو متری رعایت شود و اجمالا دستورات ستاد ملی کرونا باید رعایت شود.

ضمنا همانطور که در ماه رمضان صدا و سیما در برنامه‏‌های مذهبی فعال بود در ایام محرم نیز از بهترین سخنران‌ها و مداحان استفاده کند تا همگان بتوانند بهره‌مند شوند و قطعاً توسل به امام حسین علیه السلام برای شفای بیماران و رفع این بلیه کارساز خواهد بود و عزاداری حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام ان‌شاء الله به نحو احسن انجام می‏‌گیرد منتها شکلش متفاوت می‏شود و بیشتر در فضاهای باز و با رعایت فاصله و استفاده از صدا و سیما و همچنین شرکت آنلاین در مراسم عزاداری با استفاده از فضای مجازی می‏تواند باشد.

امیدواریم خدای متعال به حرمت قرآن و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و اهل بیت مطهر او علیهم السلام، بشر را از خواب غفلت بیدار و این ویروس منحوس را از جوامع انسانی محو فرماید، بعون الله تعالی.

  • نویسنده : مرتضی نجفی قدسی
  • منبع :