سایت خبری تحلیلی 19دی آنلاین

مختاریان از بازتاب رحلت آیت الله هاشمی می گوید: تیتر،‌عکس و گزارش

رحلت هاشمی در آیینه مطبوعات

هاشمی انگیزه ای برای اتحاد شد و راست، چپ و اعتدال را با هم عزادار کرد و فوت وی مانند انفجاری بود که همه ساکتان دیروز با آن ترکیدند.

فاطمه محمدی

روزنامه 19دی در این گزارش به بررسی صفحه نخست و تیتر روزنامه های ایران در هفته ای که بدون هاشمی گذشت پرداخته که نکات قابل تاملی را در خود دارد و خواندن آن خالی از لطف نیست.

دوشنبه 20 دی ماه سال 95 هجری شمسی

رحلت هاشمی رفسنجانی بدون مقدمه بیماری یا سابقه قبلی به یک باره مانند بمبی در فضای کشور ایران ترکید و در حالی که روزنامه نگاران ایران لحظات پایانی کار خود را به سر می بردند این خبر آنان را مجبور کرد تا فضای تحریریه را ترک نکنند و از او بنویسند.

 رادیو و تلویزیون و کانال های تلگرامی حتی رسانه های خارجی دست به دست هم داده بودند و اخبار لحظه به لحظه را مخابره می کردند اما با همه این ها، همه منتظر بودند تا فردا صفحه روزنامه ها را ببینند.

 این واقعه می توانست محکی برای ارزیابی روزنامه های کشور باشد که در این گونه پیشامدها چگونه و با چه ظرفیتی عمل می کنند چه تیتری را برمی گزینند و چه صفحه ای را می بندند و حتی جناح سیاسی آنان با نحوه عملکردشان مشخص می شد.

سعی روزنامه ها بر این بود که با انتشار این خبر مهم بیشترین جذب مخاطب را داشته باشند؛ فرصت محدود بود و همه در انتخاب تیتر یک بودند که با پیام رهبری تیترهای پیشنهادی رنگ باخت و تیترها حول محور سخنان مقام معظم رهبری چرخید.

خبر به حدی غیرمنتظره بود که عملکرد روز نخست روزنامه ها را می توان ملاکی بر کارایی آنان دانست.

ما 48 روزنامه که در پیشخوان روزنامه های ایران است را بررسی کردیم

خبر داغ بود و همه منتظر ارائه دیدگاه های مختلف بودند که چه نوع برخوردی با فوت کسی می شود که حدود 11 سال تریبون صدا و سیما را جز در موارد خاص در اختیار نداشت.

بالاخره صبح فرا رسید و آیت الله هاشمی تیتر نخست روزنامه های ایران شد

این خبر با دیدار رهبر انقلاب با مردم قم در سالروز حماسه 19دی و شهادت حضرت فاطمه معصومه(س) و سالگرد امیرکبیر همزمان شد که برخی روزنامه ها از همزمانی فوت وی با امیرکبیر استفاده و لقب امیرکبیر را به آیت الله هاشمی دادند.

روزنامه ها خبر از سه روز عزای عمومی و یک روز تعطیل رسمی دادند

در روز نخست، شش روزنامه در ایران شامل آرمان، ابرار، ایران، جمهوری اسلامی، هدف و 19دی نیم تای نخست روزنامه خود را کاملا سیاه کردند و برخی نیز به سیاه کردن لگوی خود بسنده کردند.

چهار روزنامه، از تیتر دو کلمه ای استفاده کردند که به عنوان بهترین تیتر شناخته شدند از جمله صنعت با انتخاب تیتر هاشمی خداحافظ، شهروند با انتخاب تیتر‌ انقلابی مصلح،‌  ‌نسل فردا با تیتر داغ زمستانی و روزنامه 19دی با برگزیدن رحلت جانکاه.

10 روزنامه هم تیتر سه کلمه ای داشتند و بقیه روزنامه ها به جز افکار، اقتصاد پویا، تفاهم، دنیای حقوق، رسالت، فناوران، نسل فردا، هدف و اقتصاد و عصر اقتصاد که هیچ مطلبی در این مورد نداشتند، از تیتر جمله ای استفاده کردند که مدت زیادی در یادها نمی ماند.

حتی افراد و صاحبان روزنامه هایی که از او بدی می گفتند هم سیاهی عزای وی را بر پیشانی روزنامه شان نهادند و خبرهای دیگر از صفحه نخست روزنامه ها رخت بربست.

پنج روزنامه عکس آیت الله را تا پایین صفحه کار کردند شهرند با دو ستون، ایران و وقایع اتفاقیه با یک ستون و فرهیختگان و آرمان بدون ستون کار کردند آرمان در نیم تای پایین تیتر را کار کرده بود که به دلیل دیده نشدن در نیم تای بالا نوعی نقص حساب می شد.

و تنها یک روزنامه عکس فائزه و مهدی داغدار را به جای عکس هاشمی کار کرد. 

برخی هم قسمتی از روزنامه را به این خبر اختصاص دادند اما روزنامه هایی هم بودند که به صحبت های رهبری و شهادت حضرت معصومه(س) نیز در صفحه نخست پرداختند البته برخی روزنامه ها مانند 19 دی دو صفحه نخست استان و کشور را دارد که این اخبار را در صفحه استان آورد.

سپس نوبت به روزنامه های چهارشنبه رسید که خبرهای تشییع پیکر آیت الله رفسنجانی با عکس نماز خواندن مقام معظم رهبری بر پیکر وی بر صفحه نخست روزنامه ها نقش بست.

در این روز همه روزنامه ها به میدان آمدند و 22 روزنامه نیم تای صفحه نخست خود را به صورت کامل و 19 روزنامه بیش از نصف نیم تای صفحه نخست را به هاشمی اختصاص دادند البته کیهان با بکار بردن چهار عکس در این گروه قرار گرفته بود.

هشت روزنامه دیگر هم از او نوشتند و همه از حضور باشکوه مردم در مراسم تشییع گفتند و نکته جالب ارائه آمارها بود که مانند سایر موارد در کشور بسیار دقیق و بدون ابهام ارائه شد!!

در حالی که برخی رسانه ها آمار مشایعت کننده ها را تا چهار میلیون اعلام کردند، حسینعلی امیری معاون پارلمانی رئیس جمهور با استناد به آمار استانداری تهران این جمعیت را ۲٫۵ میلیون نفر دانست و انصاف نیوز حداکثر جمعیت را 330 هزار نفر دانست.

 با همه این ها گویی هاشمی انگیزه ای برای اتحاد شد و راست، چپ و اعتدال را با هم عزادار کرد و فوت وی مانند انفجاری بود که همه ساکتان دیروز با آن ترکیدند.

جای تامل دارد که مدت ها بود که برخی از روزنامه ها از ایشان مطلبی را کار نمی کردند اما پس از رحلت وی حتی برخی سعی در چسباندن روزنامه و فکرشان به هاشمی داشتند این قضایا انسان رابه فکر می دارد که پشت پرده سیاست چه مطالب ناگفته ای نهفته است و آیا در بازار سیاست خط مشی ثابتی و با دلیل و برهانی نیست؟

فردی که تا پیش از این او را از جمله سران فتنه و مخالف رهبری یاد می کردند با فوت خود ورق را برگرداند.

روز شنبه، بسیاری از روزنامه ها در خصوص صحبت های رییس جمهور در مراسم سوم آیت الله رفسنجانی و اشاره وی به مظلومیت آقای هاشمی نوشتند و از پیش بینی هایشان برای گزینه های احتمالی برای مجمع تشخیص مصلت نظام گفتند و این که حضور با شکوه در مراسم تشییع وی به دلیل وحدت است و صحبت های امامان جمعه هم حاکی از این بود.

در روزنامه های این روز از مراسم با شکوه و باورنکردنی مردم قم در مسجد اعظم این شهر نیز نوشتند که برخی را بهت زده کرد و برخی روزنامه آن را تجلیل بی سابقه دانستند.

روزنامه شرق با تیتر «قد خمیده قم» و در ادامه «حوزه در سوگ آیت الله» ابهامی را در ذهن ها پدید می آورد که آیا مردم قم و حوزویان با آمدن در مراسم روز سوم آیت الله تعظیم به شخصیت وی کردند یا پشت قم به دلیل فوت او از ناراحتی و سختی رحلت وی خم شد.

زمزمه های قتل هاشمی هم با این خبر که وی چندی پیش گفته بود که طبق نظر دکتر، قلب جوان 20 ساله را دارد به گوش رسید که از سوی فرزندان وی تکذیب شد.

این خبر که 56 کشور به دلیل شخصیت والای آیت الله رفسنجانی پرچم شان را به صورت نیمه افراشت درآوردند نیز از خبرهای مهم این روز بود.

روزنامه های یکشنبه نیز از میزبانی خانواده هاشمی در حرم امام راحل برای مراسم هفتم آیت الله هاشمی رفسنجانی و از استمرار برگزاری مجالس مردمی در تجلیل از وی خبردادند.

اما در این روز فقط 9 روزنامه در صفحه نخست خود از هاشمی نوشتند و تنها روزنامه ای که خبر از ویژه نامه ای مخصوص هفتمین روز ارتحال آیت الله رفسنجانی را در نیم تای نخست روزنامه خود داد، روزنامه 19دی بود که با 12 صفحه مطالب تولیدی اطلاعات متفاوتی را در اختیار مردم قرار داد.

 روز دوشنبه

برای پوشش خبری شب هفتم رحلت آیت الله رفسنجانی دوباره تمام روزنامه های کشور بسیج شدند و صحبت های حجت الاسلام والمسلیمن ناطق نوری را به عنوان تیتر یک خود برگزیدند و در این راستا پنج روزنامه هاشمی از دو چهره بودن متنفر بود، چهار روزنامه هاشمی اپوزیسیون نبود رکن ایران بود، دو روزنامه هاشمی صبر را ذله کرده بود و دو روزنامه هاشمی همچنان زنده است را انتخاب کردند.

 سایر روزنامه ها نکات دیگری از سخنرانی حجت الاسلام ناطق نوری شامل کجا مانند هاشمی پیدا می کنیم؟، هاشمی دنبال ایرانی آباد و مقتدر در سطح جهان بود، بحث کنید، ‌تهمت نزنید، هاشمی رکن ایران بود،‌ خیلی بد است که تا شخصیت ها زنده اند توهین می کنیم وقتی می میرند بر سر می زنیم، هاشمی روی اصول با هیچ کس معامله نکرد، هاشمی همان بود که از اول بود با رد صلاحیت آرام ترین شب زندگی هاشمی رقم خورد را تیتر یک کردند و روزنامه 19دی با تیتری متفاوت باید ید واحد باشیم را انتخاب کرده بود.

تنها 27 روزنامه از 48 روزنامه از هاشمی نوشتند و بقیه خیلی زود به روال عادی برگشتند و مشخص بود که همان حد پرداختن صاحبان برخی روزنامه ها نیز به این دلیل بود که از زیر بار سوال مردم خارج شوند و متهم به این نشوند که ذخایر انقلاب را نادیده می گیرند و در جایی که بسیاری از رسانه های جهان از وی گفتند رسانه های داخلی نمی توانستند تا آن حد هم ننویسند.

روزنامه کیهان از برآورده نشدن دستاوردهای برجام گفت و نسل فردا از قلیان بگیری برقرار است و همشهری از آلودگی هوا و وطن امروز نیز مانند بسیاری از روزها با عکس های خاص و به ظاهر خنده دار دولتی ها صفحه نخست خود را بسته بود و هیچ اشاره ای به مراسم هفتم نکردند.

این بود که شروعی داغ تا کم رنگی در عرض یک هفته خود را نشان داد.

هاشمی هر چه بود رفتنی با عزت داشت و از راست و چپ حتی توهین کنندگان همیشگی خود را با رحلتش متحد کرد و به پای تشییع جنازه خود کشید.

اما این موضوع ذهن ملتی را با این سوال درگیر کرد که هر چه راجع به هاشی می گفتند راست بود یا دروغ؟؟!

مطبوعات ایران رشد چشم گیری داشتند

درخصوص شیوه کاری روزنامه های کشور با استاد محمود مختاریان از اساتید برجسته روزنامه نگاری، گرافیک و صفحه آرایی ایران در خصوص صفحه بندی و قدرت روزنامه ها در پوشش خبر رحلت آیت الله رفسنجانی به گفت وگو پرداختیم.

وی اظهارداشت که روزنامه های ایران در این یک هفته خوب کار کردند و نشان دادند این که می گویند به دلیل وجود رسانه های مجازی از قدرت روزنامه ها کاسته شده، یک ادعای نادرست است.

وی افزود:‌ در رحلت آیت الله هاشمی رفسنجانی مطبوعات نشان دادند که به سمت تصویری شدن رفته اند که این بسیارخوب است و تنها چند روزنامه در ایران بودند که عکس آقای هاشمی را در صفحه نخست خود نداشتند.

مختاریان ابرازداشت: سه امتیاز روزنامه ها در پوشش این رحلت مشخص شد و آن به کار بردن عکس،‌ گزارش های تصویری و استفاده از تیترهای کوتاه بود که از رشد چشم گیر روزنامه نگاری در ایران خبر می دهد.

وی با اشاره به این که روزنامه ها بازتاب های خوبی از این خبر داشتند، ادامه داد: این خبر مهمی بود که رسانه های دنیا حتی کشورهایی که با ایران دشمن بودند از آن سخن گفتند و من حتی در متروی مرکزی فرانکفورت آلمان بودم این خبر را به عنوان خبر مهم جهانی انعکاس داد و هر رسانه ای که در این خصوص کار نمی کرد از کار حرفه ای دور بود.

وی با بیان این که برخی روزنامه ها فوق العاده قوی عمل کردند، گفت: پوشش خبری و تیترهای روزنامه 19دی هم خوب بود و دو روزنامه ای که تصویر آیت الله رفسنجانی را از پشت گذاشتند مانند روزنامه فرهیختگان به دلیل متفاوت بودن ممتاز بود و گزارش روزنامه ایران در خصوص نظر تمام مقامات دنیا درباره آیت الله هاشمی در باکس های کوچک کار جدیدی بود اما تیتر اشبه به وداع امام به دلیل این که به ادبیات متداول مردم نزدیک نبود مناسب نبود.

 

telegram 19dey.com

اخبار مرتبط

شبکه خبری

نسخه قابل چاپ:
تعداد نظرات: 0
همه مطالب تاریخ: ٢٩-١٠-١٣٩۵, ١۵:۴۵

   

پر مبحث ترین ها