سایت خبری تحلیلی 19دی آنلاین

مطهرنیا در گفت وگو با ۱۹دی:

رفع تبعیض، فرهنگ پروری در پایین و پرسمان از بالا می خواهد

بروز شده : ۶-٠٨-١٣٩٧, ١۴:۵۴    نسخه چاپی    
تبعیض و شکاف طبقاتی مساله ای است که در گذر ایام هر روز بیشتر خود را در جامعه نشان می دهد و سبب ناامیدی و سرخوردگی توده ها شده است.

فاطمه محمدی

متاسفانه تبعیض و شکاف طبقاتی مساله ای است که در گذر ایام هر روز بیشتر خود را در جامعه نشان می دهد و سبب ناامیدی و سرخوردگی توده ها شده و انقلابی که پس از خون دل ها و دادن جان و مال مردم به درختی تنومند تبدیل شده را در معرض تهدید قرار می دهد که این امر برای دلسوزان نظام و انقلاب امری آزاردهنده است.

رهبران ایران هیچ گاه به این شکل نزیستند و حتی به اذعان شبکه های معاند خارجی مانند بی بی سی رهبران ایران زندگی درویشانه را در پیش گرفتند و همواره دو مورد معایب فاصله طبقاتی هشدار داده انداما همراهی مردم و مسئولان آنچنان که باید از ابتدای انقلاب تاکنون وجود نداشته است. 

 اینکه چرا این فاصله رو به گسترش است سوالی است که برای پاسخ به آن به سراغ مهدی مطهرنیا آینده پژوه وکارشناس و تحلیل گر مسائل سیاسی و بین الملل، عضو هیات علمی دانشگاه، مولف کتب سیاسی و اسلامی، مدیرکل سابق دفتر پژوهش های سیاسی سازمان تبلیغات اسلامي و مدیر گروه سیاسی اسبق شبکه اول سیمای جمهوری اسلامی ایران رفتیم؛ وی عوامل متعددی را در ایجاد این شکاف که در برخی مواقع بسیار عمیق خود را نشان می دهد موثر می داند که خواندن نظرات وی قابل تامل است و جای کار بسیار دارد.

مشروح این گفت وگو را در ادامه می خوانید:

• شما سال هاست که در مسیر تاریخ سیاست، زندگی سیاستمداران را مطالعه کردید چرا در ایران به این شکل هست که شکاف طبقاتی بین مردم و مسئولان با فاصله زیاد در حال گسترش است؟

پاسخ به این پرسش نیازمند بررسی دقیق علمی و کارشناسی، آن هم از دریچه های نگرش مختلف و زاویه های دید گوناگون است؛ دریچه نگرش فرهنگی، اقتصادی، زیست بومی، سیاسی و تربیت و اخلاق مدنی به همراه دیگر ساحت های نزدیک به این حوزه ها باید مورد توجه قرار گیرد.

از نظر تاریخی و فرهنگی، ما در کشوری زندگی می کنیم که سابقه فرهنگی و تمدنی هزارگی دارد و فراز و نشیب های بسیاری در این سابقه تمدنی هزاره ای قابل پیگیری و ردیابی است به این معنا که در تاریخ سیاسی ایران همواره طبقات حاکم یا فرادستان به ویژه شخص حاکم از یک جایگاه اولوهی برخوردار بوده و جانشین خدا بر روی زمین متصور می شده است.

 فره ایزدی و نگاه به حاکم و اطرافیان وی به طبقه حاکم به عنوان برگزیدگان دارای قداست شخصی و شخصیتی بر روی جایگاه آنان تاثیر گذاشته و پس از مدتی که آن ها بر کرسی قدرت می نشینند به نوعی در یک زندگی گلخانه ای اولوهیت گرا و مقدس قرار می گیرند که آرم آرام و اما بسیار عمیق و ژرف این معنا در آنان نهادینه می شود و به این ترتیب زمینه پرور و زمینه ساز ایجاد شکاف میان آن ها و جامعه مدنی و مجموعه پیام خواهان یا مخاطبان آنان می شود.

ایران همواره یک طبقه حاکم مقدس را شاهد بوده که یا با جهت گیری های ناسیونالیستی و ملی گرایانه مذهبی به این جایگاه قداست می داده و پادشاه را سایه خدا روی زمین می دانسته یا در پی ایجاد یک قداست دینی برای جایگاه سیاسی برمی آمده است.

تا زمانی که مشروعیت را از آن خدا می دانیم و مردم را همواره رعایا یا تابعینی در دستگاه قدرت معرفی می کنیم که تنها امضاکنندگان مقبولیت رژیم های سیاسی هستند این امر ادامه خواهد داشت.

ریشه تبعیض در ایران به دلیل به حاشیه راندن ملت است

ریشه تبعیض در ایران به دلیل به حاشیه راندن ملت و جایگاه مردم از متن و بطن مشروعیت نظام حکومتی به بهانه مشروعیت الهی است. این الوهیت مداری مشروعیت بدون مایع نخاعی اراده ملی و همگانی ؛ به قداست محوری کنشگر  و حکام و به پیروی از ان جدایی مردم وحکومت می انجامد.

این نگاه به مشروعیت و محصور کردن اراده ملی در قالب زینت بخش حکومت؛ از سوی خدا بر تبعیض دامن می زدند.

از منظر اقتصادی نیز ایران در سده های اخیر همواره متکی بر منابع کانی و زیرزمینی بویژه نفت بوده و یک اقتصاد نفتی حکومتی بر جامعه ملی حاکم است به گونه ای که اگر در قدیم در نظام سرواژ، ارباب و رعیت وجود داشت اکنون فرادست و فرودست وجود دارد.

 فرادستان طبقه حاکم هستند و فرودستان را رعایای خود می دانند زیرا انحصار استفاده از قدرت اقتصادی در دست حکومت و حکومت نیز وابسته به نفتی است که استخراج می کند و دلارهای آن را بدون نظارت یا با کمترین نظارت موجود هزینه می نماید.

این معنا در بستر آنچه که مساله تاریخی - فرهنگی نامیدم به مراتب عمق استراتژیک بیشتری می پذیرد و اثر آن فزون تر می شود.

از منظر سیاسی نیز بسیاری از سیاستمداران و طبقات حاکم سیاسی در ایران پیش ازاینکه از منظر اقتصادی در بافت موقعیتی مناسب قرار گیرند در روند های تاریخی به دنبال بهره برداری از جایگاه سیاسی برای قدرتمند شدن اقتصادی هستند لذا جایگاه های سیاسی خرید وفروش می شده و اکنون نیز شایعه های بسیاری در فضای مجازی وجود دارد که در دهه های نخست قرن ۲۱ میلادی و در کشوری که نام نظام جمهوری اسلامی بر خود گذاشته اکنون برخی مناصب دولتی و حکومتی خرید و فروش می شود.

این شایعه درست یا نادرست، بازتابی از واقعیت تاریخی در ایران است که سبقه ای بسیار طولانی در عمق و ژرفای تاریخ دارد.

لذا اینکه سیاسیون در ایران غالبا به مناصب سیاسی به عنوان فرصتی برای کسب قدرت اقتصادی و ثروت و مکنت نگریسته اند امری است که هم اکنون حتی در خانواده های طبقات متوسط و پایین جامعه نیز به عنوان ارزش مورد توجه است و به پست و مقام نه به عنوان محلی برای خدمت، زحمت و طاقت فرسایی بیشتر، بلکه به عنوان یک جایگاه مستعد برای کسب ثروت و نفوذ بیشتر می نگرند.

این ها مجموعه عواملی است که در کنار عوامل دیگر که می تواند تشدید کننده این جریان باشد موجب می شود که در مسیر کوتاه زمانی حکام یا طبقه فرادست خود را از طبقه فرودست جدا و به دلیل محوریت مساله تاریخی-فرهنگی که بیان شد برای خود جایگاهی مشروع و قابل دفاع بیابند.

 از اینرو هر گونه مخالفت با این جایگاه را در چارچوب حتی قوانین گفت وگو، برضد منافع و امنیت ملی و به مخاطره انداختن منافع ملی تلقی کرده و به صورت جرم با آن برخورد می کنند. 

• راهکارهای شما برای  فاصله گرفتن از این خصلت ناهنجار که سبقه ای طولانی در تاریخ این کشور دارد، چیست؟

فاصله گرفتن از این نیازمند پروسه طولانی و برنامه ریزی شده دقیق و با قابلیت اجرای بالاست؛ باید فرهنگ پروری در پایین و پرسمان از بالا دنبال شود به این معنا که طبقه سرآمدان اعم از اساتید دانشگاه، دانشجویان، فرهیختگان حوزه تعلیم و تربیت، هنر و حتی کارمندان و کارگران یقه سفید به عنوان لایه های برخوردار از توانایی، ارتباط میان نخبگان و روشنفکران از یک سو و توده های مردم از سوی دیگر را تفویت کنند.

این سرامدان هستند که باید فرهنگ پروری در پایین داشته و توده ها را آگاه کنند و با آگاهی بخشی به آنان زمینه پرور ایجاد یک فضای مناسب برای رشد مردم سالاری بومی شده، باشند و از طرف دیگر با مهندسی و پرورش پرسش هایی قدرتمندانه، هدفمند و هوشمندانه از دو جایگاه نخبگان حاکم و روشنفکران مدعی ارائه طرح هایی برای رسیدن به وضعیت بهتر با واکاوی عملکرد آن ها و انتقال نتایج این واکاری به مردم زمینه ساز یک حرکت قدرتمند برای رسیدن به یک وضعیت مناسب تر شوند.

telegram 19dey.com

اخبار مرتبط

شبکه خبری

نسخه قابل چاپ:
تعداد نظرات: 0
همه مطالب تاریخ: ۶-٠٨-١٣٩٧, ١۴:۵۴

   

پر مبحث ترین ها