سایت خبری تحلیلی 19دی آنلاین

آرمان شهر، از خيال تا واقعيت

بروز شده : ٧-١٠-١٣٨٩, ١۴:٣۴    نسخه چاپی    
آرمان شهر، مدينه فاضله، ام القرا،پايتخت جهان تشيع، پايگاه انقلاب و... ما روزنامه نگاران و قلم بدستان از يك طرف وسخنوران وخطبا وتريبون داران ازطرف ديگر، همين طور براي قم عنوان والقاب وچشم‌انداز مي‌شماريم ولي مثل اين كه قرار است اين عناوين فقط حرف باشد وحرف وحرف وديگر هيچ.

آرمان شهر، مدينه فاضله، ام القرا،پايتخت جهان تشيع، پايگاه انقلاب و... ما روزنامه نگاران و قلم بدستان از يك طرف وسخنوران وخطبا وتريبون داران ازطرف ديگر، همين طور براي قم عنوان والقاب وچشم‌انداز مي‌شماريم ولي مثل اين كه قرار است اين عناوين فقط حرف باشد وحرف وحرف وديگر هيچ. گويا مديران اين شهر چه آنها كه بودند، چه آنها كه هستند و چه آنها كه خواهند آمد، رسالت ديگري دارند . رسالتي كه قم ديروز، قم امروز شده است .قم فردارا چه خواهند كرد بايد درداخل حرم كريمه اهل‌بيت، منوريل سوار شدو آن رانظاره كرد. علي اي حال در دوره‌اي كه همه خوب حرف مي‌زنند جهاد دانشگاهي قم تحت عنوان «قم، آرمان شهر شيعي، بايدها و نبايدها» جلسه‌اي برگزار كرد كه هم زياد حرف زده شد وهم حرف‌هاي خوبي زده شد. آنچه در ذيل مي‌آيد بخشي از اين حرف‌ها است.
محمد ابراهيم فقيه زاده، رئيس جهاد دانشگاهي واحد استان قم گفت: از چهار ماه پيش جهاددانشگاهي واحد استان قم در مرکز تخصصي معماري و شهرسازي خود بحثي را با عنوان «قم، آرمان شهر شيعي، بايد‌ها و نبايد‌ها» مطرح کرد که ازدو منظر معماري و شهرسازي و فرهنگ شهروندي قابل بررسي است .
فقيه زاده با اشاره به سفر مقام معظم رهبري و رهنمودهاي ايشان گفت:  مقرر شد در شوراي سياستگذاري کنگره براي رفع دغدغه‌هاي معظم له نسبت به معماري شهر قم با برگزاري پيش نشست‌هايي با ارائه راهکارهاي اجرايي به مسئولان آنهاپيگيري شود .
 

 

وضع بحراني شهر قم بايد حل شود

 

نماينده شهر قم در مجلس شوراي اسلامي با تشکر از اقدام بجا و بموقع جهاد دانشگاهي در برگزاري اين کنگره مبتکرانه افزود: بايد اميد داد که مي‌شود و وضع بحراني شهر قم بايد حل شود و هر جاي قم که در حال ساخت و ساز است براي رسيدن به آرمان شهر شيعي بايد‌تربيت شوند.
وي در ادامه با تأكيد بر ضرورت اجراي آرمان شهر و ذکر تاريخ شهر قم گفت: تاريخ قم تا به امروز فراز و نشيب زيادي داشته و با توجه به اين که قم همواره محوري‌ترين کانون توجه بوده و داراي ابناي تاريخي است؛ بايد در بحث برنامه‌ريزي براي رسيدن به آرمان شهر همت شود.
حجت‌الاسلام و‌المسلمين بنايي در ادامه گفت: سفر رهبري و ماندگاري طولاني ايشان در قم و بازگشت مجدد ايشان به قم جايگاه بين‌المللي قم را بيش از پيش پررنگ مي‌کند و نشانگر اين است که جايگاه فعلي در شأن جهان اسلام نيست .
وي افزود: مسأله تحول در معماري اسلامي چند بار توسط ايران مطرح شده و بايد‌انديشيد که چگونه مي‌شود قم را طوري طراحي کرد که مناسب با توسعه معماري اسلامي جايگاه خود را بيابيد و به سوي آينده‌اي روشن و درخشان حرکت کند.
نماينده مردم قم در مجلس شوراي اسلامي با اشاره به اين که به علت وجود حرم حضرت معصومه (س) اين شهر امن است؛ گفت: مديران استان بايد از اين فرصت استفاده کرده و کاري کنند که قم بيانگر آرمان‌هاي شيعي باشد.
 

 

آرمان شهر بايد بتواند امنيت رواني شهروندان را تأمين کند

 

حجت‌الاسلام سيد محمد آتش‌زر با اشاره به ويژگي‌هاي يک آرمان شهر گفت: معمولا وقتي سخن از يک آرمان شهر به ميان مي‌آيد هرکس از منظر خود تعريفي را براي آن ارائه مي‌کند.
وي ادامه داد: براي مثال معماران، وجه ساخت و ساز را در ذهن خود تداعي مي‌کنند، کارشناسان شهري،‌ترافيک روان و ... را در نظر مي‌آورند اما در خصوص تعريف آرمان شهر، طلبه‌ها به سراغ اصلي‌ترين منبع که همان قرآن است مي‌روند تا ببينند در آن چه شهري به عنوان آرمان شهر مطرح شده است و وجه قالب آن چيست.
آتش‌زر با اشاره به اين که در قرآن چيزي به عنوان آرمان شهر آورده نشده است، تصريح کرد: در قرآن از اين واژه به عنوان «بلد امين» در سوره تين ياد شده است که در آن خداوند به انجير، زيتون، طور سينين و بلد امين قسم ياد کرده است و شايد در ظاهر بين اين‌ها رابطه‌اي وجود نداشته باشد.
وي بيان داشت: مفسرين، پيامبر اسلام(ص) و ائمه معصومين(ع) اين بلد امين را شهر مکه در نظر گرفته‌اند و بايد ديد که مکه چه امتيازي داشته که به عنوان بلد امين مطرح شده است که با تأملي مي‌توان فهميد که وجه قالب شهر مکه امنيت آن است که در آن کسي حق تعرض به کسي را نداشته است.
رئيس شوراي اسلامي شهر قم تأمين امنيت را اولين نياز بشر عنوان کرد و افزود: برخي اقتصاد، تأمين شغل و درآمد را اولين نياز بشر مي‌دانند در حالي که شغل و درآمد خوب براي رسيدن فرد به احساس امنيت است بنابراين وجه قالب براي ايجاد يک آرمان شهر امنيت است و از ميان انواع امنيت، مهم‌ترين وجه امنيت رواني مي‌باشد.
وي تصريح کرد: يعني يک آرمان شهر، شهري است که براي شهروندان خود امنيت رواني و اخلاقي ايجاد و تأمين نمايد.
آتش زر با بيان اين كه امروز در دنيا به واسطه پيشرفت تکنولوژي کارها آسان شده است، اذعان داشت: آيا به تبع آن امنيت رواني افراد هم بيشتر شده است و بايد گفت که خير مثلا در بحث ساخت و ساز اصلا به بحث تأمين امنيت رواني ساکنين بها داده نمي‌شود در حالي که در بناهاي گذشته خانه داراي‌اندروني، دالان، ورودي مجزا و ... بود و مهمانان زن و مرد در دو بخش مجزا پذيرايي مي‌شدند اما ساختمان‌هاي امروزي با آشپزخانه‌هاي اوپن و ...اين طور نيست و به اين مسائل توجه نمي‌شود و اين خود دليلي براي کم شدن رفت و آمدها در بين مردم جامعه شده است و در حال حاضر ساخت و ساز خانه‌ها آن طور که بايد مباحث مربوط به آرمان شهر و امنيت رواني را فراهم نمي‌کند.
رئيس شوراي شهر در ادامه به رابطه بين زيتون، انجير، طور سينين با بلد امين پرداخت و گفت: زيتون و انجير دو ماده پر ارزش غذايي است که به تأمين بهداشت و سلامت ساکنين آرمان شهر اشاره دارد و طور سينين اولين محلي است که دين و شريعت مطرح شد که اين هم به مکتب حاکم در آرمان شهر و دين مردم آن اشاره دارد و در ادامه به نقش و برنامه انسان توجه مي‌شود که به اين معني است که در آرمان شهر هر چيز بايد سرجاي خود قرار داشته باشد.
 

 

معماري بايد بسترساز تأمين نيازهاي مادي و رواني انسان باشد

 

دکتر عبدالحميد نقره کار در نخستين پيش نشست کنگره «قم آرمان شهر شيعي، بايدها و نبايدها» به جنبه‌هاي تأثيرگذاري معماري بر انسان و زندگي انسان اشاره کرد و اظهار داشت: معماري بايد بسترساز تأمين نيازهاي مادي و رواني انسان باشد و آن را به تکامل و تعالي برساند.
وي در ادامه به تعريف جامعي از معماري و شهرسازي اشاره کرد و بيان داشت: معماري و شهرسازي به معني بازآفريني و ساماندهي حکيمانه و عادلانه فضاي زيست انسان‌ها با عناصر طبيعي و مصنوعي متناسب با نيازهاي مادي انسان‌ها و بسترساز نيازهاي روحي و سعادت انسان‌ها مي‌باشد و معماري بايد انسان را به تکامل و تعالي برساند.
نقره کار با اشاره به اين که تا به حال در خصوص معماري و شهرسازي‌ايده‌ها و مسائل راهبردي زيادي مطرح و مکتوب شده است، بيان داشت: اما متأسفانه در عمل مهم‌ترين محورها و اصولي که مي‌توان از فرهنگ غني و تمدن بسيار ارزشمند کشور در خصوص معماري ايراني و اسلامي بهره برداري کنيم و در آثار گذشتگان نيز به چشم مي‌آيد، در آثار شهرسازي معاصر لحاظ نشده است.
رئيس دانشکده معماري و شهرسازي دانشگاه علم و صنعت همچنين به محله محوري بر حول مسجد در مدينه فاضله اشاره کرد و گفت: در مدينه فاضله بايد دانايي محوري با مرکزيت مسجد، عامل محوري از سوي امام جماعت مطرح باشد و مسجد بهترين عمل براي خودسازي حول يک معنويت، اعتقاد مشترک و هدف مشترک و مناسب‌ترين مکان براي جامعه سازي است.
وي در پايان تصريح کرد: ‌ايده‌هاي يک مدينه فاضله بايد اولين بار در پايگاهي مثل شهر قم مطرح، کار و تقويت شود و بعد به ساير نقاط صادر شود و اين تنها در سايه تعامل دانشگاه با حوزه امکان پذير خواهد بود تا بحث به صورت جدي مطرح شود و مباحث نظري در حوزه و مباحث عملي در دانشگاه انجام شود تا به يک اجتهاد برسند.
 

 

الگوي شهرسازي در کشور تماما الگوي غربي است

 

مهندس سيد مجيد فارغيان قمي، با تأكيد بر لزوم توجه بيشتر به بحث کيفيت در حوزه معماري به جاي توجه به کميت صرف، اظهار داشت: در حوزه معماري بيشتر به کميت پرداخته شده و کيفيت‌ رها شده است که لازم است در حوزه معماري و شهرسازي کارهاي پژوهشي بيشتري صورت گيرد.
وي با بيان اين كه الگوهاي معماري و شهرسازي ما الگوهاي غربي هستند، تصريح کرد: اين مسأله روز به روز تشديد مي‌شود و توسعه معماري و شهرسازي نيز به اين روند کمک مي‌کند.
عضو شوراي اسلامي شهر قم اضافه کرد: حتي تا چند سال قبل تعاريف درست و قابل ارائه‌اي از مباني نظري معماري و شهرسازي هم در دست نبود که اخيرا در اين زمينه پيشرفت‌هايي حاصل و تعاريفي ارائه شده است و در حال حاضر ما داراي پايگاه‌هاي نظري قابل اتکايي مي‌باشيم که نيازمند استمرار هستند.عضو شوراي اسلامي شهر قم تصريح کرد: دست يافتن به تئوري‌هاي نظري کار بزرگ و با ارزشي است اما بايد توجه داشت تا زماني که ما فقط به تئوري‌هاي نظري بپردازيم و وارد حوزه عملي نشويم اين بحث‌ها به صورت لوکس باقي خواهد ماند لذا در کنار مباحث نظري بايد به پياده سازي اين الگو‌ها‌انديشيد و براي آن برنامه‌ريزي کرد.
 

 

نمادهاي اسلامي در قم بايد حفظ شود

 

محمد‌رضا باقرپناهي در اين نشست تصريح کرد:  بايد به دنبال آرمان شهري باشيم که از آن به عنوان آرمان شهر انساني ياد کنيم و آسايش بايد در آن موج بزند و در اين راه اگر به هدف از خلقت و چيستي انسان برسيم و جهان بيني را با يک نگاه تطبيقي بنگريم به اين حقيقت دست خواهيم يافت که بحث دين به طور جدي بايد در اين مباحث مطرح شود.
باقر پناهي در پاسخ به اين سؤال که محيط کالبدي آرمان شهر بايد چگونه باشد، گفت: براي پاسخ به اين پرسش بايد از نظر گذشتگان استفاده کرد و سيري هم در شهرهاي اسلامي و غيراسلامي داشت که اين شناسايي مرفولوژيک فرم، شکل و روند تغييرات شهر‌ها را به ما عرضه مي‌کند؛ اگر کارکرد شهر را به طرح، فرم و شکل شهر‌ها بيفزاييم به ما خواهد گفت که آرمان شهر شيعي و اسلامي در کل بايد چگونه باشد و به يک سري مؤلفه‌هايي مي‌رسيم که خاص اين شهر‌ها است.
وي نمادگرايي را يکي از نکات بارز در آرمان شهر عنوان کرد و افزود: نمادگرايي در عناصري ديده مي‌شود که ارتباط مستقيم با فرهنگ و تاريخ آن مردم دارد براي مثال نمادهاي يک شهر سياسي و اقتصادي، ساختمان‌هاي بلند و غالب؛ نماد يک شهر صنعتي، کارخانه‌ها با خانه‌هاي کارگري و يا در يک شهر مذهبي، گلدسته‌هاي آن است.
عضو شوراي اسلامي شهر قم تصريح کرد: ما در معماري با بر گرفتن از نماد‌ها، هويت و تفکر شهر را به نمايش مي‌گذاريم که در اين عرصه به باز‌شناسي هويت شهر اسلامي نياز داريم و از آنجايي که قم، ‌ام القراي شهرها است مطمئنا مبتني بر فرهنگ و مکتب اسلامي است.
وي اظهار داشت: شهر قم بر اساس احاديث و روايات، يک شهر منحصر به فرد است و ما بايد از اين ديدگاه به قم بپردازيم و لازم است تعابيري که در مورد آن مطرح مي‌شود شکافته شود تا ببينيم که آيا اين شهر آن طور که بايد انتظارات را برآورده مي‌کند يا نه؟
باقرپناهي با اشاره به اين كه نماد‌ها، ‌ايدئولوژي حاکم بر يک شهر را مي‌رسانند، تأكيد کرد: بايد توجه داشت که مبادا اين نمادهاي مبتني بر فرهنگ و مکتب در قم از دست برود و آن وقت نمادهاي اين شهر، ذهنيتي را که متناسب با مکتب ما است القا نکند.
 

 

ضوابط معماري و شهرسازي در قم اصلاح شود

 

معاون شهرسازي و معماري شهرداري قم با انتقاد از ضعف قوانين موجود گفت: قوانين و ضوابط معماري و شهرسازي در قم بايد اصلاح شود.
مهندس محسن بهشتي با اذعان به اين كه ما در شهر قم يک سري ويژگي‌هاي ممتاز را به لحاظ معماري و شهرسازي از دست داده‌ايم، گفت: يکي از عواملي که در اين مسير باعث ايجاد معضلات شهري در قم شده است، ضعف قوانين و مقررات معماري و شهرسازي مي‌باشد که تماما وارداتي بوده و بر گرفته از آموزه‌ها و الگوهاي ايراني ـ اسلامي ما نيست مثلا اگر کسي بخواهد بر اساس الگوهاي معماري ايراني خانه‌اي با حياط مرکزي بسازد اين اجازه به او داده نمي‌شود.
بهشتي، نگاه صرف به مسکن به عنوان يک کالاي سرمايه‌اي را مشکلي بر سر راه نابساماني معماري و شهرسازي در قم دانست و افزود: امروزه مردم تنها با هدف به فروش رساندن در بازار، مسکن خود را مي‌سازند و به تأمين و ايجاد آرامش و برآورده کردن نيازهاي خود در ساخت مسکن کمترين توجهي ندارند.
 

 

قوانين نظام مهندسي بايد تغيير کند

 

دکتر محمدرضا اوليا با بيان اين که نظام مهندسي ما با نظام مهندسي خلقت قهر است، اظهار داشت: قوانين نظام مهندسي موجود تنها به جزء مي‌پردازد و به مهندسي کلان که جهان خلقت را در بر مي‌گيرد توجهي ندارد.
عضو هيأت علمي دانشگاه يزد با تأكيد بر اين که در معماري و شهرسازي بايد به نظام معرفتي توحيد بر‌گرديم، تصريح کرد: اما متأسفانه ما در ساختمان‌ها تنها به ظاهر و سيماي بنا توجه مي‌کنيم و آن را در اولويت قرار مي‌دهيم و باطن و اصل را فراموش مي‌کنيم.

telegram 19dey.com

شبکه خبری

نسخه قابل چاپ:
تعداد نظرات: 0
همه مطالب تاریخ: ٧-١٠-١٣٨٩, ١۴:٣۴

   

پر مبحث ترین ها