پروژه منوریل قم سال‌هاست که به عنوان یکی از جنجالی‌ترین طرح‌های عمرانی کشور، همچون استخوانی لای زخم بر پیکره این کلان‌شهر مذهبی باقی مانده است. طرحی که از همان ابتدا با مخالفت‌های کارشناسان ترافیک، نهادهای نظارتی و دلسوزان هویت تاریخی قم مواجه شد، اما با اصرار و تحمیل مدیران وقت، جایگزین مصوبه قانونی «خط B قطار شهری» گردید.
اکنون و پس از سال‌ها بلاتکلیفی، اتلاف سرمایه‌های ملی و اثبات غیرفنی بودن این پروژه، مدیریت ارشد استان خبر از انجام مطالعات «مهندسی ارزش» برای تعیین تکلیف سازه‌های نیمه‌کاره منوریل (از جمله تغییر کاربری یا ادامه اجرای آن) داده است. این اظهارات واکنش دغدغه‌مندان شهری را در پی داشته است؛ منتقدان معتقدند بررسی این گزینه‌ها بدون توجه به حق سلب‌شده مردم قم در بهره‌مندی از خط دوم مترو، نادیده گرفتن تخلفات محرز گذشته است.
در همین راستا، مهندس محمدرضا باقرپناهی، کارشناس مسائل شهری در یادداشتی خطاب به استاندار قم، خواستار بازگشت به مسیر قانونی و احیای خط B قطار شهری شده است.
متن این یادداشت را در ادامه می‌خوانید:
اخیراً استاندار محترم قم در مورد پروژه تحمیلی منوریل به این شهر مقدس فرموده‌اند که مطالعات در مورد جمع‌آوری آن، ادامه اجرای پروژه، یا تبدیل سازه اجرا شده به کاربری‌های دیگر (از جمله گردشگری و تجاری) و همچنین ارتباط آن با دیگر طرح‌های حمل‌ونقل شهری انجام گرفته است. موضوع برای انجام مطالعات «مهندسی ارزش» به سازمان برنامه و بودجه کشور ارجاع شده و مراکز تحقیقاتی سازمان برنامه و بودجه و وزارت راه و شهرسازی در حال بررسی گزینه‌های مختلف هستند تا تصمیم نهایی در مورد این گزینه‌ها اتخاذ گردد.
اما از چگونگی تحمیل این پروژه به این شهر مقدس و تضییع حقوق و محرومیت چندین‌ساله مردم نجیب قم از دو خط قطار شهریِ مصوب شورای عالی ترافیک کشور، حرفی به میان نیاورده است. بدیهی است مهندسی ارزش در مورد گزینه‌های مذکور، با نادیده گرفتن سوابق آن که قبل از تحمیل این پروژه در جریان و در مسیر اجرا قرار داشته، فاقد لوازم انجام این مطالعات بوده و نتیجتاً محصول این مهندسی فاقد اعتبار است؛ چرا که در این گزینه‌ها حرفی از زنده کردن خط B قطار شهری که مصوب شورای عالی ترافیک کشور بوده و توسط وزیر کشور وقت جهت اجرا ابلاغ گردیده، به میان نیامده است.
لذا آنچه به نظر می‌رسد این است که به‌جز جمع‌آوری و زنده کردن خط B قطار شهری، انتخاب هر گزینه دیگری به منزله «آفتابه خرج لحیم کردن» است و در واقع سرپوش نهادن بر انحراف، سوءتفکر و سوءمدیریت بنیان‌گذاران آن و به‌طور قطع و یقین، نادیده گرفتن مبانی ارزشی حاکم بر نظام حکومتی ماست؛ زیرا آنچه مسلم است این است که این پروژه به کرات توسط مراجع تخصصی مورد ارزیابی قرار گرفته و غیرفنی و غیراقتصادی بودن آن به اثبات رسیده است. همچنین سازمان بازرسی کل کشور تخلفات این پروژه را احصا و آن را به مراجع قضایی گزارش نموده و اخیراً نیز دادستان محترم کل کشور فرموده‌اند که: «عاملان و طراحان منوریل قم باید بازخواست شوند».
از طرفی برای هیچ‌کس پنهان نیست که قائد شهیدمان حساسیت وافری به حفظ هویت این شهر مقدس داشتند و این حساسیت نیز مورد توجه کمیته قانونی ارتقای سیما و منظر شهری قم قرار گرفته است. علیرغم دهن‌کجی عاملان تحمیل پروژه منوریل به قم، این کمیته به‌اتفاق، نظر مخالف خود را با اصل این پروژه تحمیلی از حیث مقابله آن با نمادهای دینی و مغایرت با اصول حاکم بر سیما و منظر شهری و هویت تاریخی این شهر مقدس اعلام نموده است.
لذا به گردن گرفتن و سرپوش گذاشتن به اقداماتی که نه‌تنها به تضییع و محروم کردن حق مردم نجیب قم به لحاظ حذف خط B قطار شهری منجر گردیده، بلکه به استناد گزارشات سازمان بازرسی کل کشور اعمالی مجرمانه تلقی می‌شود، روا نیست و دلسوزی نیز نخواهد بود. اگر قصد استاندار محترم این است که آبروی عاملان تحمیل این پروژه به قم —که زمانی از مسئولین این نظام بوده‌اند— به منزله حفظ آبروی نظام حفظ شود، این ایجاد چالشی در حق و فهم مردم نجیب قم است. بسیار روشن است که اگر استاندار محترم تلاش خود را معطوف به زنده کردن خط B قطار شهری برای احقاق حق مردم قم بنماید، این به ثواب نزدیک‌تر و ان‌شاءالله در پیشگاه حق مأجور و البته محبوب و مقبول مردم خواهند بود.
- نویسنده : محمدرضا باقرپناهی
- منبع :
