19 دی: رئیس اندیشکده مطالعات انقلاب اسلامی طلوع مهر درباره هدف، غایت و فرجام «تحوّل» گفت: دعای تحویل سال، «احسن‌الحال»را غایت تحول و تدبیر الهی می‌داند. احسن حال یعنی تأمین بهترین وضعیت مادی، معنوی، فردی، اجتماعی، اقتصادی‌، سیاسی و فرهنگی برای ملت. آرمان مردم ایران از آغاز نهضت اسلامی، رسیدن به آن وضعیت متعالی و پیشرفته است. حیات طیّبه و مدینه فاضله قرآنی، مصداق برجسته بهترین حال برای ملت انقلابی ایران است که در آغاز بهار هرساله آن را آرزو می‌کنیم.
ششمین نشست از دهمین دورۀ کرسی‌های آزاداندیشی با عنوان «راهبرد تحوّل؛ ضرورت گام دوم انقلاب اسلامی»  به همت مجمع هماهنگی پیروان امام و رهبری استان قم و اندیشکده مطالعات انقلاب اسلامی طلوع مهر در دانشگاه طلوع مهر قم به صورت حضوری و مجازی برگزار شد.
حجت الاسلام والمسلمین محسن مهاجرنیا در این نشست درباره هدف، غایت و فرجام «تحوّل» گفت: دعای تحویل سال، «احسن‌الحال»را غایت تحول و تدبیر الهی می‌داند. احسن حال یعنی تأمین بهترین وضعیت مادی، معنوی، فردی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی برای ملت. آرمان مردم ایران از آغاز نهضت اسلامی، رسیدن به  آن وضعیت متعالی و پیشرفته است. حیات طیّبه و مدینه فاضله قرآنی، مصداق برجسته بهترین حال برای ملت انقلابی ایران است که در آغاز بهار هرساله آن را آرزو می‌کنیم.
رئیس اندیشکده مطالعات انقلاب اسلامی طلوع مهر افزود: قبلا گفتیم که براساس چارچوبی که در فلسفه و منطق مطرح است، هر موجود و پدیده‌ای چهار علت و چهار بُعد دارد: اول این که ماده اولیه آن چیست. دوم این که این ماده اولیه وقتی متحول و دست کاری شود چه چیزی به وجود می‌آیدو چه صورت بندی پیدا می‌کند. سوم این که چه کسی روی آن کار می‌کند و چهارم اینکه با چه هدفی آن کار انجام می شود و این چهار نکته در بحث تحول هم وجود دارد.
استاد فلسفه سیاسی حوزه ودانشگاه با اشاره به اینکه ماده اولیه تحول چیست؟ و بنا است چه چیزی متحول شود؟ گفت: در اول دعا می‌گوید یا «مقلب‌القلوب» پس قلوب محورو ماده اولیه است. یعنی این قلب‌ها را خدا منقلب می‌کند. دربخش دوم جنس اولیه آن «لیل‌والنهار» است. یعنی شب و روز. بعد هم «حول و احوال» است؛ یعنی سال‌ها و روزگار هستد که متحول می‌شود. در قسمت بعدی صریحاً می‌گوید «حوّل حالنا»، حال ما، وضعیت و شرایط وانسانیت ما، در واقع اینها مواد اولیه هستند که باید متحول شوند.
وی سپس گفت: ماده اولیه تحول در انقلاب اسلامی، خود انقلاب اسلامی است، اندیشه و فکر انقلاب، عقاید و افکار انقلاب اسلامی و مجموعه‌ای از ایده‌ها و افکار و نظرات هستند. این به عنوان ماده اولیه هستند. ما می‌خواهیم اینها را متحول کنیم.
استادمهاجرنیا با اشاره به اینکه صورتبندی تحول چیست؟گفت: اگر روی ماده اولیه کار کردیم بنا است چه چیزی با آن درست کنیم؟ چه اتفاقی روی آن بیفتد؟ در قلب‌ها ما می‌خواهیم قلب ما بهتر شود. در انقلاب اسلامی هم وقتی ما می‌گوییم انقلاب متحول شود .احسن‌الحال یعنی شرایط و وضعیت بهتر، یعنی انقلاب اسلامی به لحاظ سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بهتر شود. اقتصاد ما توسعه یافته شود. مشکلات ما رفع شوند.
وی درباره اینکه چه کسی این کار را می‌خواهد بکند؟گفت: در دعای اول سال توسل به افراد ندارد. نمی‌گوید انسان ها این کار را بکنند. نمی‌گوید حتی انبیاء و اولیاء این کار را بکنند. می‌گوید ای مدبر، ای مقلب، ای کسی که محول هستی وتحول ایجاد می‌کنی، ای خدا؛ خودت متحول کن.
استاد مهاجرنیا سپس افزود: بنابراین یکی از بحث‌های جدی که قبلاً هم راجع به آن بحث کرده بودیم و در ادبیات امام راحل هم فراوان بود، این است که امام راحل می‌گفت این انقلاب را خدا ایجاد کرد. متاسفانه ما امروز دست خدا را کم می‌بینیم. در اقتصاد روی فکر و تدبیرخود عمل می کنیم بعد هم خراب می‌شود. در سیاست و جاهای مختلف به همین طور. مصداق بارز دست خدا در زمان جنگ است که در تنگناها به خدا واگذار می‌کردند و خداوند راه را باز می‌کرد.
وی بیان داشت: حقیقتاً آن نگاه عارفانه و بلند امام راحل که همه چیز را از خدا می‌دید، رمز موفقیت بود. تا زمانی هم که ما این طور بودیم و انقلاب ما رنگ «صبغه‌الله و معنویت» داشت، موفق بودیم. و هر وقت از این بخش کم گذاشتیم مشکل پیدا کردیم. الان بحث ما تحول است می‌خواهیم برگردیم به آن تنظیمات اولیه انقلاب، به اینکه که آن فاعل و تغییر دهنده و مقلب القلوب و مدبرالامور خداست و همه چیز را به خود او واگذار کنیم.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: واژه «احسن‌الحال» تکیه کلامی در قرآن است که خیلی جاها به کار رفته است، «و من احسن من الله صبغه»، شما چه رنگی از بهتر از رنگ خدا پیدا می‌کنید؟ یا مثلاً آن جا راجع به قرآن می‌گوید خداوند «نزّل احسن‌الحدیث». یعنی برترین و بالاترین پیامی که خداوند می‌توانست نازل کند همین قرآن بود. چون نظام الهی نظام احسن بود خدا هم بهترین خود را برای ما فرستاد.
وی در ادامه گفت: در قرآن جامعه مطلوب و عالی را «حیات طیبه» می‌شمارد. فضایی که همه چیز آن پاک و مطهر و زیبا است. مثلاً در دوره امام زمان (عج) می‌گویند ما به یک جامعه‌ای می‌رسیم که «حیات طیبه»محقق می‌شود. یعنی انسانیت و عقل انسان‌ها و همه نعمت‌های الهی شکوفا می‌شوند. زمین و آسمان برکات خود را برای انسان‌ها می فرستند. همه چیزها اعم از مادی، معنوی، اخلاقی و سیاسی به اوج کمال می‌رسد.
استاد حوزه و دانشگاه مقوله «امنیت و آرامش» را از اهداف احسن‌الحال انقلاب برشمرد و گفت: الان آرامش در بعضی از بخش‌ها به هم خورده است. قیمت‌ها، تورم و تحریم‌ها  آرامش اقتصادی را کم کرده است در حالیکه قرآن جامعه مطلوب را یک جامعه‌ای تصور می‌کند که به لحاظ اقتصادی دغدغه ندارد. و این آرامش در همه بخش‌ها وجود دارد، هم به لحاظ سیاسی و فرهنگی و اخلاقی و هم به لحاظ درونی، انسان‌ها احساس آرامش می‌کنند؛ چون ارتباط با خدا برقرار شده است «أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوب»‏، قلوب به اطمینان و آرامش رسیده است.



وی «بینش توحیدی» را یکی دیگر از غایات احسن‌الحال انقلاب دانست و گفت: این که ما به یک جایی برسیم که به جزء خدا دست هیچ قدرتی را در کار نبینیم و بدانیم همه چیز دست خدا است، هر چه او بخواهد همان می‌شود. این بینش توحیدی است. یعنی شما همه هستی و جهان و انقلاب اسلامی را با همه عرصه‌ها و شئون آن را در ذیل قدرت الهی تعریف می‌کنید.
استاد مهاجرنیا بیان داشت: بعض از غایات متعالی هستند. برخی هم  قابل دسترسی هستندو ممکن است همین الان به بخشی از آنها را رسیده باشیم. مثل عدالت. به هر حال به یک بخشی از آن می‌شود رسید. مأموریت انبیاء هم این بود که برای جامعه و مردم را وادار کنند که قسط را اجرا کنند. «لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْط»، یعنی به گونه‌ای تبلیغ و ترویج کنند که خود مردم به پا خیزند. خود مردم تحول ایجاد کنند، خود مردم خواستار عدالت شوند و قیام به قسط کنند. لذا دعا می‌کنیم که خدایا حال انقلاب را به احسن‌الحال، به عدالت، به قسط، به معنویت ارتقا بده.
وی «نظام تربیتی و آموزشی» را یکی دیگر از غایات تحول انقلاب دانست و گفت: هدف انبیاءهم از روز اول تعلیم و تربیت بود «یعلمهم و یزکیهم» یعنی باید. جامعه را از این راه اصلاح کرد. ما هم داریم می‌گوییم خدایا از طریق تعلیم و تربیت وحیانی حال و شرایط ما را تغییر بده، قوانین و شرایط انقلاب را متحول کن.
 وی افزود: یکی دیگر از اجزای احسن‌الحال که در رسالت خاص پیامبر اسلام(ص) بود، «آزادی و حریت انسان‌ها» است. عدم وابستگی انسان‌ها به دنیا، شهوات، تمایلات، هوا و هوس‌ها، خرافات، پول وجاه و مقام است. انسان‌ها وابستگی خود را از اینها قطع کنند. پیامبر(ص) آمد به همه انسان‌ها بگوید که آزاده باشید ویکی از اهداف انقلاب اسلامی هم همین است.
استاد مهاجرنیا سپس گفت: جامعه باید به جایی برسد که نترسیم که کسی بیاید حرف خود را بزند. در جامعه اسلامی همه آزاد هستند. به تعبیر شهید بهشتی اگر کمونیست‌ها هم بیایند در صدا و سیما حرف‌های خود را بزنند، اشکال ندارد. چون این قدر معنویت، خدا، دین، عقل و انسانیت شفاف و زلال و زیبا است که کسی در آن جامعه فریب نمی.خورد. مگر کمونیست، ضد دین، ضد خدا چه چیزی دارد که جذابیت داشته باشد که یک انسان موحد جذب آن شود؟ ترس ما برای این است که پایه ما سست شده است. استدلال و منطق ما متزلزل شده است و الا آن باطل چه جذابیتی دارد، خود قرآن می‌فرماید باطل مثل کف روی آب است. چرا از کف روی آب ما می‌ترسیم؟ چون خودمان مشکل داریم.
وی «قدرت دفاعی و واکسیناسیونی» را از عناصر دیگر غایت انقلاب دانست و گفت: قدرت دفاعی یعنی اینکه شما جامعه ای درست کنید که چنان قوی باشد که هیچ ویروسی نتواند آن را از پا درآورد. وقتی شما ضعیف شوید ویروس در شما اثر می کند. اگر شما قوی باشید تهاجم فرهنگی دشمن هر چه هم قوی باشد نمی‌تواند تأثیر بگذارد.  
وی افزود: در قرآن خداوند وقتی می‌خواهد یک جامعه خوب را معرفی کند می‌فرماید«ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً»جامعه‌ای که «کانَتْ آمِنَة» به امنیت رسیده است و آرامش کامل دارد. «مُطْمَئِنَّةً»، ترس ندارد وبه اطمینان رسیده است. «يَأْتيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكان»‏، رزق و روزی از زمین و زمان برای آنها می آید یعنی به وضعیت توسعه رسیدند. این جامعه ایده‌آل قرآن است. بعضی‌ها فکر می‌کنند اگر ما به سمت مسائل اقتصادی برویم دیگر دنیایی شدیم و معنویت را رها کردیم در حالی که این رزق و روزی بخشی از معنویت قرآنی است.
استاد مهاجرنیا سپس گفت: به لحاظ اخلاقی باید جامعه‌ای درست کنیم که «تخلقوا باخلاق الله» است. خدا با همه عظمت، خود یک تصویر اخلاقی است. خدا به هیچ کس ظلم نمی‌کند. خداوند عین عدالت است ما هم به جایی برسیم که عدالت را اجرا کنیم.
وی افزود: ما دنبال این هستیم که می‌گوییم خدایا احسن‌الحالی به این انقلاب بده. این بدخلقی‌ها، این نامهربانی‌ها و کینه‌ورزی‌هایی که میان نخبگان ما ایجاد شده است را کنار بگذاریم. اینکه امروزی ها علیه قبلی ها بگویند قبلی ها علیه امروزی بگویند این جریان علیه آن جریان و آن علیه این حرف بزند، این یعنی بی اخلاقی، بداخلاقی، نامهربانی. خدایا وضع ما را طوری کن همه مثل اول انقلاب برادر شویم که در چنین وضعی جامعه چه قدر زیبا می‌شود. این کار جزء راهبردهای تحول ما است.
وی افزود در آیه ای از قران که خیلی فوق العاده است به پیامبر(ص)می‌گوید یا رسول الله این افرادی که تا دیروز تو را اذیت کردند امثال ابوسفیان، آنها را عفو کن و در مسجد ودر نماز خود برایشان دعا کن و بالاتر اینکه می‌گوید «شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْر» اینها را در مسائل حکومتی مشارکت بده. این اخلاق الهی و اخلاق پیامبر(ص) است.
استاد مهاجرنیا ادامه داد: انقلاب اسلامی هم باید کسانی که بد کردند، کسانی که ممکن است شورش کرده باشند، را عفو کند. باید از همدیگر بگذریم. باید عفو کنیم، باید کوتاه بیاییم. خیلی چیزها را باید نادیده گرفت. همانطور که سال گذشته مقام معظم رهبری کار زیبایی کردند و هزاران نفر را عفو کردند.
وی افزود: نکته بعدی راجع به اعمال، رفتارها، کردارها و کنش‌ها است. ما دنبال این باشیم که خدایا علاوه بر اخلاق و معنویت، اعمال ما را هم درست کن. کارهای ما هم درست شود. «قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُون‏، الَّذينَ هُمْ في‏ صَلاتِهِمْ خاشِعُون»‏. کسانی که در نماز خود خاشع هستند. در عبادت خود متواضع هستند. کسانی که «عَنِ‌اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ»، دنبال کار لغو و بیهوده نیستند. کارهای ارزشمند و به نفع جامعه و مردم می کنند.«الَّذينَ هُمْ لِلزَّكاةِ فاعِلُونَ»، کسانی به فقرا و به کسی که بار او زمین مانده است کمک می کنند،«الَّذينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُون» کسانی که‏ شرایط عفت را ایجاد می کنند. اگر این کارها را کردید«أُولئِكَ هُمُ الْوارِثُونَ»، شما وارث می‌شوید. وارث زیبایی‌هایی که آرزوی ما هست.«يَرِثُونَ الْفِرْدَوْس»‏، بهشت برای شما می‌شود واین یعنی احسن‌الحال.
وی در پایان گفت: وقتی ما با تحول به یک جایی می‌رسیم که به عنوان وارث انقلاب اسلامی در یک شرایط ایده‌آل قرار بگیریم، در آن شرایط خداوند می‌گوید «فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقين»‏. خداوند بهترین خالق است که بهترین موجود را یعنی انسان را خلق کرده است و بهترین شرایط و بهترین سنت‌ها را ایجاد کرده است و می تواند بهترین جامعه را درست کند. بنابراین آرزوی تحول و هدف نهایی این است که ما به یک جایی برسیم که انقلاب از این فراز و فرودها و از این مشکلات که در بعضی از قسمت‌ها پیدا شده خارج شود و به یک وضع مطلوب و ایده‌آل برسیم.


  • نویسنده :
  • منبع :